Η Φροντίδα του Καρκινοπαθή

Οι καρκινοπαθείς αποτελούν μια ειδική, αλλά καθόλου μικρή, κατηγορία ασθενών.

Η αντιμετώπιση του καρκίνου μπορεί να γίνει με χημειοθεραπεία, με ακτινοβολία και με χειρουργείο.

Κάθε τρόπος αντιμετώπισης ενέχει τους δικούς του κινδύνους και τις δικές του παρενέργειες, που καλείται να επωμιστεί ο ασθενής προκειμένου να γίνει καλά.

Η Φροντίδα του Καρκινοπαθή

Χημειοθεραπεία και Παρενέργειες

Στην περίπτωση της χημειοθεραπείας, βλέπουμε επιπτώσεις στο δέρμα, τα μαλλιά, τα νύγια, στο γαστρεντερικό σύστημα (αναγούλες, εμετούς, δυσκοιλιότητα), μυοσκελετικούς πόνους σε χέρια και πόδια, μυκητιάσεις και στοματίτιδες, θρομβοπενία, ουδετεροπενία και αναιμία.

Άλλη μια σοβαρή παρενέργεια παρατηρείται στο αναπαραγωγικό σύστημα, όπου εκεί ανάλογα την ηλικία ακολουθείται συγκεκριμένη γραμμή.

Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις παρενεργειών, υπάρχουν ικανοποιητικά φάρμακα για να τις αντιμετωπίσουν, σε συνδυασμό με τη τήρηση κανόνων υγιεινής και την κατάλληλη διατροφή.

Ακτινοθεραπεία και Παρενέργειες

Όταν ακολουθείται ακτινοθεραπεία έχουμε και πάλι απώλεια μαλλιών, επιπτώσεις στο γαστρεντερικό, από το φάρυγγα ως το ορθό, πονοκέφαλο και λοιμώξεις στο ουροποιητικό.

Πρόκειται για μια ανώδυνη μέθοδο που διαρκεί λίγα λεπτά και χρειάζεται μια κατάλληλη προεργασία, όπως το να φοράει κανείς ρούχα που είναι απαλά και αφαιρούνται εύκολα από την περιοχή που θα «ακτινοβοληθεί» ή το να διατηρεί κανείς το δέρμα του καθαρό και ενυδατωμένο, μπορεί να ελαχιστοποιήσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η έκθεση στον ήλιο κατά τη διάρκεια της θεραπείας και για ένα χρόνο μετά πρέπει να αποφεύγεται ή να χρησιμοποιείται πολύ υψηλή αντηλιακή προστασία .

Χειρουργείο και Παρενέργειες

Στην περίπτωση του χειρουργείου, βασική παρενέργεια είναι η εμφάνιση οιδήματος στους λεμφαδένες μετά από λεμφαδενεκτομή αλλά και μετά από ραδιοθεραπεία.

Κάτι τέτοιο βέβαια ευτυχώς, δίνει και κάποια προειδοποιητικά σημάδια, όπως αλλαγή της εμφάνισης του δέρματος, πρήξιμο και αίσθημα καύσου που απαιτούν άμεση ενημέρωση του θεράποντα ιατρού.

Σημαντική συνεπώς είναι η ενημέρωση του ασθενή, ώστε να αντιληφθεί άμεσα το οίδημα αλλά και να το προλάβει, αποφεύγοντας κάποιες δραστηριότητες.

Ανάλογα πάντα με το όργανο στο οποίο εμφανίστηκε η κακοήθεια έχουμε και τις αντίστοιχες ανεπιθύμητες ενέργειες μετά το χειρουργείο.

Σωματικές Παρενέργειες

Χρόνια Κόπωση

Παρά την υψηλή συχνότητα εμφάνισης της (μεταξύ 30% και 100%, ανάλογα με το στάδιο του καρκίνου και τη θεραπεία), η σχετιζόμενη με τον καρκίνο κόπωση, ως επί το πλείστον υποτιμάται και δεν θεραπεύεται κατάλληλα.

Οι περισσότεροι ασθενείς που ερωτήθηκαν, ακόμα πιστεύουν ότι η κόπωση επηρεάζει την καθημερινότητά τους, όπως και ο πόνος.

Αυτή η κόπωση είναι πολυπαραγοντική.

Προκαλείται από την ίδια τη νόσο, τις θεραπείες, τις παρενέργειες της θεραπείας και τα συναισθήματα του κάθε ασθενή.

Παρουσιάζεται το πρωί, ακόμη και χωρίς καμία σωματική δραστηριότητα και δεν ανταποκρίνεται ούτε με ξεκούραση και χαλάρωση, ούτε με τον ύπνο.

Αυτό μπορεί να διαρκέσει μέχρι και ένα ή δύο έτη μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.

Οι καθημερινές δραστηριότητες (προετοιμασία των γευμάτων, το ανέβασμα σκάλας, οι δουλειές του σπιτιού, το πλύσιμο, το ντύσιμο, η ομιλία, η μελέτη), μπορούν να γίνουν αληθινές δοκιμασίες για τον ασθενή.

Πόνος

Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί στα πρώιμα στάδια της νόσου αλλά και οποιαδήποτε στιγμή.

Μπορεί να είναι αρκετά έντονος. ειδικά σε τελικά στάδια της νόσου.

Μπορεί να είναι μηχανικής φύσης, φλεγμονώδης ή νευροπαθητικός, που να οφείλεται στον ίδιο τον όγκο, σε μεταστάσεις ή στις θεραπείες.

Προβλήματα Σεξουαλικής Φύσης

Ο καρκίνος πολλές φορές επηρεάζει τη σεξουαλική ζωή του ασθενή και αυτό εξαρτάται από το πόσο σοβαρό είναι το περιστατικό, από τη θεραπεία αλλά και από το πώς ήταν η σεξουαλική του ζωή πριν τον καρκίνο.

Οι δυσκολίες που προκύπτουν μπορεί να είναι σωματικές (πόνοι), μηχανικές (προβλήματα στύσης για τους άνδρες που είχαν καρκίνο του προστάτη, κολπική ξηρότητα για τις γυναίκες) ή ψυχολογικές (απώλεια ενδιαφέροντος, αίσθημα ντροπής για το σώμα μας, αμφιβολίες για την ικανότητα έλξης από τον σύντροφο μας).

Η Φροντίδα του Καρκινοπαθή 2

Ψυχολογικές Επιπτώσεις

Άγχος και Φόβος

Η διάγνωση του καρκίνου αποτελεί για τον ασθενή ένα ψυχολογικό σοκ αρκετά μεγάλο.

Ακολουθείται συνήθως από αίσθημα άγχους αλλά και φόβου που συνδέονται με τις διάφορες μορφές του καρκίνου και τις θεραπείες του.

Ο ασθενής διακατέχεται από αβεβαιότητα και ανησυχίες για το μέλλον (φόβος ότι θα πεθάνει, ότι θα πονέσει κ.α.).

Ο τρόπος αντίδρασης διαφέρει ανάλογα με τον ασθενή, το ιστορικό του, τις διαπροσωπικές οικογενειακές του σχέσεις, τις κοινωνικές του σχέσεις αλλά και τις επαγγελματικές και μάλιστα είναι ανάλογος του σταδίου της ασθένειας.

Μπορούν να παρατηρηθούν διάφορες ψυχικές καταστάσεις, όπως άρνηση, θυμός, ενοχή ότι δεν φρόντισε καλά την υγεία του και προκάλεσε την ασθένεια κ.α.

Απώλεια Αυτοεκτίμησης και Απομόνωση

Οι σωματικές καταπονήσεις (αλωπεκία, αφαίρεση οργάνου, απώλεια βάρους), οι λειτουργικές (κόπωση, σεξουαλική δυσλειτουργία) και οι ψυχολογικές (θλίψη, κατάθλιψη) που συνδέονται με την ασθένεια και τις θεραπείες της , διαμορφώνουν το σώμα, το αλλάζουν και αλλοιώνουν την εκτίμηση μας για αυτό.

Το άτομο μπορεί να μην αναγνωρίζει πια τον εαυτό του και δεν μπορεί να διατηρήσει την ψυχραιμία του και μια καλή ψυχολογία.

Νιώθει ότι χάνει μαζί με την εικόνα του, την ταυτότητά του και την αξιοπρέπειά του.

Ολίνα Ηλιάδου, MSc Clinical Pharmacologist, MBA in Pharmacy Management, MPharm

Κατεβάστε τώρα το Application!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.