Οικονομική Κρίση και Οδηγός Επιβίωσης του Σύγχρονου Φαρμακοποιού

Στόχος του παρόντος άρθρου δεν είναι να αναπαράγει την καταστροφολογία, την απογοήτευση, αλλά και το «κυνήγι των υπευθύνων» που καθημερινά ζούμε μέσα από τα δελτία ειδήσεων των οκτώ, αλλά μάλλον να βοηθήσει τον σύγχρονο φαρμακοποιό να βάλει σε τάξη μερικά θέματα της καθημερινής λειτουργίας της επιχείρησής του, να τον κάνει να αισθάνεται πιο ασφαλής με τις επιλογές του και να βλέπει με αισιοδοξία το μέλλον.

Τα Χρηματοοικονομικά Προβλήματα των Φαρμακείων

Το καλοκαίρι του 2008, όλος ο κόσμος με απορία και έκπληξη πληροφορούνταν τις κατακρημνίσεις κολοσσιαίων τραπεζών και στο επόμενο χρονικό διάστημα την πτώχευση μιας σειράς άλλων πιστωτικών ιδρυμάτων στα προπύργια του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κατεστημένου.

Εμείς στην Ελλάδα αργήσαμε να κατανοήσουμε το μέγεθος και την ένταση της επερχόμενης κρίσης, επαναπαυόμενοι σε μια επίπλαστη ευδαιμονία, που εντάθηκε και από την άγνοια και την αδυναμία να διαχειριστούμε τα οικονομικά μας (πρώτα σε επίπεδο χώρας, μετά σε επίπεδο επιχειρήσεων και τέλος σε προσωπικό-οικογενειακό επίπεδο).

Ας ξεκινήσουμε πρώτα λοιπόν από μια αδρή χαρτογράφηση του χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει σήμερα μια επιχείρηση, αλλά και το φαρμακείο:

• Περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση

Η αγορά ρευστότητας όσον αφορά τα βραχυπρόθεσμα δάνεια έχει συρρικνωθεί τα δυο τελευτά χρόνια, που σημαίνει ότι οι κεφαλαιαγορές παραμένουν τυπικά κλειστές στους περισσότερους δανειζόμενους. Η κατάσταση αναμένεται να βελτιωθεί μόνο πρόσκαιρα λόγω των κρατικών «ενέσεων».

• Σημαντικά μεγαλύτερο κόστος κεφαλαίου

Τα Credit Spreads παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά και αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για το επόμενο διάστημα. Ακόμα και για επιχειρήσεις με καλή πιστοληπτική ικανότητα (όπως τα φαρμακεία), αυτό σημαίνει υψηλότερο κόστος δανεισμού.

Ανάλογη είναι η κατάσταση και στον μακροπρόθεσμο δανεισμό.

Η Κρίση στο Φαρμακείο

• Μειωμένες κεφαλαιακές ροές

Όλες οι εταιρείες και όλοι οι κλάδοι θα επηρεαστούν από την παγκόσμια επιβράδυνση, με αποτέλεσμα οι όγκοι παραγωγής και οι τιμές να συμπιεστούν. Οι περισσότερες επιχειρήσεις πρέπει να περιμένουν μείωση του όγκου των πωλήσεων αλλά και των τιμών τους.

Ιδιαίτερα στο κλάδο των φαρμακείων, τα τελευταία δύο χρόνια, τα έσοδα έχουν μειωθεί σημαντικά και αναμένεται περαιτέρω συμπίεση μέσα από τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος και των νέων πρόσφατων πρόσθετων μέτρων.

• Κύμα συγκέντρωσης βιομηχανιών

Ήδη βιώνουμε μια σειρά από χρεοκοπίες σε όλους σχεδόν τους κλάδους και σημαντική αύξηση των «συγχωνεύσεων αναδόμησης».

Το φαινόμενο άρχισε ήδη από τις τράπεζες και θα συνεχιστεί και στον φαρμακευτικό κλάδο στο εξωτερικό αλλά και στην Ελληνική φαρμακοβιομηχανία.

• Αλλαγή στη καταναλωτική συμπεριφορά

Η κύρια διαφοροποίηση είναι ότι στο εξής οι καταναλωτές θα είναι ιδιαίτερα φειδωλοί και προσεκτικοί στις καταναλωτικές τους επιλογές, ενώ σε περίπτωση ύπαρξης διαθέσιμου εισοδήματος η αποταμίευση θα είναι προτιμότερη της κατανάλωσης, λόγω της μεγάλης ανασφάλειας για το μέλλον.

Ειδικότερα, κλάδοι όπως αυτός των πολυτελών αγαθών αναμένεται να πληγούν. Ήδη οι δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης έχουν μειωθεί αισθητά παγκοσμίως-περισσότερο από 30% στις ΗΠΑ.

• Θα επηρεαστούν όλοι οι κλάδοι (και τα φαρμακεία!!!)

Μπορεί αρχικά τα εμφανή θύματα να ήταν οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές και οι κατασκευαστικές-κτηματομεσιτικές εταιρείες, ωστόσο ήδη βιώνουμε μια δραστική μείωση της ζήτησης σε όλο το φάσμα των λιανικών πωλήσεων.

Εταιρείες που παράγουν διαρκή καταναλωτικά αγαθά θα πληγούν δραματικά και θα ακολουθήσουν οι εταιρείες βαριάς βιομηχανίας και εξοπλισμού.

Τα φαρμακεία, έχουν ήδη πληγεί σημαντικά από την περιοριστική πολιτική στο χώρο της υγείας και ιδιαίτερα του φαρμάκου. Αν προσθέσουμε και την αδυναμία των ταμείων για πληρωμές προς αυτά, το θέμα παίρνει δραματικές διαστάσεις για τη ρευστότητά τους.

Οδηγός επιβίωσης

Οι περίοδοι κρίσης προσφέρονται για να γίνουν ξεκαθαρίσματα και αναδιοργανώσεις στον επιχειρησιακό χώρο και ο κλάδος των φαρμακείων δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτή την αναγκαιότητα.

Συνήθως, όταν οι δουλειές «είναι κάτω», κοιτάζουμε να αναδιοργανωθούμε, να βελτιώσουμε τις εσωτερικές διαδικασίες, να λύσουμε τα προβλήματα που χρόνιζαν, να εκσυγχρονίσουμε τον τρόπο λειτουργίας του φαρμακείου μας.

Να μαζέψουμε τις εκκρεμότητες, να φροντίσουμε να εισπράξουμε τις απαιτήσεις μας (δεν αναφέρομαι στα ασφαλιστικά ταμεία!!!), να εξομαλύνουμε περίπλοκες διαδικασίες, να ξεκαθαρίσουμε την αποθήκη μας και τέλος να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε ριζικές αλλαγές με συνεργασίες και με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Και όλα αυτά, και όσα παρακάτω επισημαίνονται, όχι γιατί μας επιβάλλονται από την κρίση ή από το νόμο, αλλά γιατί αποτελούν επιτακτική ανάγκη σε ένα σύγχρονο φαρμακείο και τα είχαμε παραμελήσει όταν επαναπαυθήκαμε στα ικανοποιητικά έσοδα και κέρδη κατά την περίοδο των παχιών αγελάδων.

Ας δούμε λοιπόν μερικές χρήσιμες οδηγίες, που θα μας βοηθήσουν να επιβιώσουμε και αναπτυχθούμε με ασφάλεια στο νέο περιβάλλον:

• Προσέξτε τη ρευστότητά σας

Εφαρμόστε ένα «σφικτό» σύστημα ελέγχου του ρευστού σας, αναβάλετε τις δαπάνες σας και επικεντρωθείτε στην εισροή κεφαλαίων. Να έχετε ένα δεκαπενθήμερο ή τουλάχιστον μηνιαίο report για τη θέση της ρευστότητάς σας.

• Μειώστε την εμπορική πίστωση

Οι πελάτες σας θα προσπαθήσουν να επαναπαυθούν στην εμπορική πίστωση, ωστόσο κάτι τέτοιο σημαίνει πολύ υψηλό ρίσκο. Για τον λόγο αυτό, διαχωρίστε ρητά τους πελάτες σας και προσέξτε σε ποιους επενδύετε.

• Αρχίστε να εργάζεστε στο κεφάλαιο κίνησής σας

Οι περισσότερες εταιρείες έχουν πρωτόγονους μηχανισμούς για να ελέγχουν το κεφάλαιο κίνησής τους.

• Αναδομήστε το χρέος σας

Εξασφαλίστε χρηματοδότηση, εφόσον έχετε πρόσβαση. Επαναδιαπραγματευτείτε υπάρχουσες δανειακές υποχρεώσεις σας.

Οι τράπεζες είναι διατεθειμένες να το συζητήσουν μαζί σας, εφόσον διαπιστώσουν ότι προτείνετε ένα βιώσιμο πρόγραμμα. Αναζητήστε επιπρόσθετα κεφάλαια από πρόθυμους επενδυτές.

• Αναπτύξτε ένα σενάριο αυξημένου κινδύνου

Πώς επηρεάζει η ύφεση την επιχείρησή σας; Πάρτε το χειρότερο δυνατό σενάριο και ορίστε μέτρα αντιστάθμισης. Ορίστε σημάδια έγκαιρης προειδοποίησης κινδύνου σε περίπτωση που η κατάσταση εκτροχιάζεται.

Οι προσομοιώσεις έχουν αποδείξει πως ακόμα και πολύ οικονομικά υγιή φαρμακεία μπορεί να οδηγηθούν σε κρίση, αν οι πωλήσεις τους μειωθούν σε ποσοστό μεγαλύτερο από 20%.

• Δράστε τώρα στο κόστος και τη λειτουργική αποδοτικότητα

Εφαρμόστε σήμερα όλα τα μέτρα που μπορούν να εκτελεστούν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τις μελλοντικές σας ευκαιρίες - σε περίπτωση που η ύφεση εξελιχθεί χειρότερα από όσο περιμένουμε.

Χρησιμοποιήστε την αναταραχή στις αγορές για να δικαιολογήσετε σημαντικές κινήσεις αναδόμησης.

• Επανεξετάστε το επενδυτικό σας πρόγραμμα

Πολλές επιχειρήσεις, «παγώνουν» τα επεκτατικά και επενδυτικά τους προγράμματα. Στον κλάδο των φαρμακείων η δυνατότητα επέκτασης στα επόμενα χρόνια ίσως σπανίζει.

Αναζητήστε καλύτερα κάποια επενδυτική ευκαιρία.

• Προσαρμόστε το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων σας

Η αγοραστική συμπεριφορά θα μετασχηματιστεί κατά τη διάρκεια της ύφεσης. Τα πολυτελή προϊόντα σας θα βιώσουν λιγότερη ζήτηση, οι καταναλωτές θα στραφούν προς φθηνότερα εναλλακτικά.

Το ίδιο θα επιβληθεί και από την πλευρά της πολιτείας με χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των γενόσημων φαρμάκων, τα οποία θα καταλαμβάνουν συνεχώς μεγαλύτερο όγκο στο φαρμακείο σας.

• Αναζητήστε ευκαιρίες

Η ύφεση θα τροποποιήσει πολλούς από τους κλασικούς «όρους» του παιχνιδιού στον κλάδου του φαρμάκου.

Αγωνιστείτε για τα συμφέροντα του κλάδου σας και διεκδικείστε τα δικαιώματα σας, αλλά συγχρόνως χρησιμοποιήστε τις αδυναμίες των ανταγωνιστών σας για να αναδιαρθρώσετε την επιχείρησή σας σε νέους τομείς προϊόντων και υπηρεσιών.

• Ζητήστε βοήθεια για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση της κρίσης

Δημιουργείστε μια ομάδα συνεργατών-συμβούλων που θα αξιολογεί τις προειδοποιήσεις των διαφόρων παραγόντων, θα αναπτύσσει σενάρια και θα προτείνει δυνητικές λύσεις, θα αναλύει το ανταγωνιστικό σκηνικό κ.ο.κ

• Ετοιμάστε πλάνο για την ανάκαμψη

Επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, πληροφορική και νέες υποδομές θα αρχίσουν να αποδίδουν μόνο μετά το τέλος της ύφεσης. Το κόστος αυτών των επενδύσεων θα είναι αναλογικά μικρότερο σε περίοδο μειωμένου ανταγωνισμού.

• Ενημερωθείτε-Εκπαιδευτείτε

Είναι φανερό ότι απαιτείται μια συνεχής -δια βίου- επιμόρφωση, προκειμένου να εξασφαλίζονται εκείνες οι σύνθετες και συχνά μεταβαλλόμενες οικονομικές-χρηματοοικονομικές γνώσεις, που επιτρέπουν στους φαρμακοποιούς να αντιμετωπίζουν όλες τις νέες προκλήσεις.

Και μη ξεχνάτε:

«Τα ταμεία δεν κινδυνεύουν από τα φάρμακα. Κινδυνεύουν από τη διαχειριστική αδυναμία».

Μήπως τον ίδιο κίνδυνο αντιμετωπίζει και το δικό σας φαρμακείο;

Αθανάσιος Βοζίκης
Λέκτορας Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Κατεβάστε τώρα το Application!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.